Weer even een berichtje, vanuit het inmiddels aardig warm wordende Burkina Faso. April en Mei schijnen de warmste maanden van het jaar te zijn. En dat zullen we weten ook. De gemiddelde temperatuur overdag zal zo’n 35 graden zijn met een luchtvochtigheid die varieert tussen de 50 en 75%. Bij 75% hoef je je echt niet druk te maken, om het water langs je lijf te doen gutsen. Best een unieke ervaring, maar steeds opnieuw merken we dat de gesprekken automatisch over IJsland, water, Maarssenveense plassen, zeilen, zwemmen etc. gaan. Je hoofd weet zich dan gewoon geen raad met het verwerken van de warmte, het overdrukventiel loopt over en alleen dat soort onderwerpen kunnen nog aangesneden worden. Interessant. Gelukkig is het nu even vakantie voor de kinderen. Net als in Nederland hebben ze twee weken vrij.
De eerste dag van de vakantie was het natuurlijk Koninginnedag! Ook hier. Het bleek traditie te zijn dat de Nederlanders in Bobo met elkaar Koninginnedag vieren met spelletjes voor de kinderen en daarna samen eten. Zo gezegd, zo gedaan. Dit keer kon het mooi bij ons in de tuin. Er waren maar liefst 13 kinderen, mooi verdeeld qua leeftijd en zo’n 35 volwassenen. Dat was dus best een aardig clubje. Dat er op dit moment zoveel Nederlanders in Bobo zijn, komt ook deels vanwege de gespannen situatie in buurland Mali, waar een aantal weken geleden een coup werd gepleegd. Alle Nederlandse zendelingen werden opgedragen naar Bobo te ‘vluchten’. Heel heftig natuurlijk, dus het feestje was een welkome afleiding voor hen. Ongeveer tegelijkertijd met ons is er nog een ander Nederlands gezin in Bobo komen wonen, waarvan de man reggae-muzikant is en spontaan voorstelde de muziek te verzorgen. Dat gaf natuurlijk gelijk al een heel ontspannen sfeer. De kinderen waren bloedfanatiek met de spelletjes en de volwassenen genoten van de ongedwongen sfeer en de ontmoetingen met mensen van allerlei pluimage en afkomst. Erg leuk om zo’n gezelschap bij elkaar te zien. Allen met hun eigen achtergrond en motivatie om naar Burkina Faso af te reizen. Het was een geslaagde dag. We hebben Beatrix maar weer eens bedankt voor de gelegenheid.
Vlak voor de vakantie was er op de school voor Ibrich nog een hoogtepuntje, namelijk de Engelse ‘sportsday’. Een sportdag waarbij alle termen en namen van spelletjes in het Engels waren. Als je een snack wilde bestellen, moest je dat in het Engels doen. Een leuk idee en Ibrich was helemaal weg van al de sporten, al moest ze van te voren wel weer even alle moed bij elkaar harken om deze onbekende activiteit in te duiken zonder te weten wat er precies allemaal ging gebeuren. Uitleg in het Frans, de rest in het Engels... weer even pittig. Gelukkig werd ze goed opgevangen door een Nederlands sprekende ouder op school, die haar wel eea uit kon leggen. Zo overwon ze ook deze dag weer en groeit Ibrich maar door.
Ook Dagmar krijgt het steeds meer naar haar zin in de klas. Met de grootste verhalen komt ze thuis over alle verhalen die er zijn verteld, liedjes die er worden gezongen en kunsten die er geoefend worden voor het eindfeest van de school, vlak voor de ‘zomer’vakantie. Ze kent alle namen van de kinderen in haar klas uit haar hoofd; Tito, Djibril, Dylan, Maïra, Dorine, Loganne, Mathilde, Mateo etc. Ze heeft twee juffies, waarvan de één nogal overrompelend is, waar Dagmar niet zo goed raad mee weet, maar ook dat is weer een soort les voor haar. Die mensen zijn er ook. Haar Frans gaat razend snel vooruit. Ze vraagt heel vaak wat iets is in het Frans en dat verwerkt ze dan in haar spel met Doutzen of ze herhaalt het gewoon heel erg vaak.
Doutzen gaat ook, vreselijk dapper, naar school. Ook zij leert er woordjes, tellen, liedjes en knutselt lekker. Ook zij heeft grote verhalen over haar juf en kinderen in haar klas. Wat een ervaringen.
Het systeem op school is Frans en lijkt nogal cognitief ingesteld te zijn. Er wordt voor mijn gevoel veel voorgekauwd. De opdrachten die Ibrich als huiswerk mee krijgt, zijn veelal het letterlijk naschrijven van iets dat in het schrift staat. Ze schrijven veel in de klas. Ze moeten hun eigen huiswerk van het bord overschrijven. Een aardig systeem, want zo merk je zelf dat als je het niet netjes opschrijft, je later geen idee hebt van wat je moet doen. Ibrich schrijft het keurig over, alleen zijn het soms woorden die we echt even op moeten zoeken in het woordenboek om te weten wat de bedoeling is. Ze leert ‘être’, ‘avoir’ en werkwoorden eindigend op –er vervoegen. Ze leert grote getallen optellen en aftrekken. Ze schrijft veel en rekent veel. Verder werken ze op één middag op de computer in een apart lokaal. Dan moeten ze op Word een stukje tekst natypen dat de juf middels een beamer op de muur heeft geprojecteerd. Er wordt veel gesport. De sfeer is competitief, waar Ibrich nogal gevoelig voor blijkt te zijn. De aanpak van de docent helaas vrij negatief. Ik krijg het lesgeven een beetje mee als ‘zwemmoeder’ en ik heb me er over verbaasd dat de kinderen zo vreselijk kort worden gehouden en dat er alleen maar in negatieve zin op de kinderen wordt gereageerd. Complimentjes zijn zeldzaam. Dat schijnt nogal Frans te zijn. Weten we dat ook weer. Geef mij maar de stimulerende aanpak.
We blijven ons ook nog verwonderen over de Afrikaanse samenleving. Het is toch wel echt heel erg leuk daar op deze manier een kijkje in te kunnen nemen. Het doorgronden van de motieven waarom bepaalde mensen dingen doen die ze doen, valt nog niet altijd mee. Veel heeft waarschijnlijk toch echt te maken met de korte termijn visie. Als ik vandaag veel geld kan verdienen, probeer ik dat, ten koste van een duurzame relatie waarmee op langere termijn geld te verdienen is. Zodra je wat geld hebt, het uitgeven aan een goedkoop (waardeloos) voorwerp, in plaats van sparen voor een voorwerp dat langer mee gaat. Zuinig zijn, is iets niet typisch Burkinabé om het maar zo te zeggen. Je vraagt je af hoe bepaalde voorwerpen zo gedeukt en kapot komen. Mensen geven er gewoon niet zo veel om lijkt het. Er wordt erg ruw met materialen om gegaan. Vreemd zou je denken, als alles geld kost en je dat niet hebt. Komt het leven met de dag nu juist doordat het leven hier zo vreselijk onvoorspelbaar is, dat verder kijken dan één dag geen zin heeft, of kun je niet verder dan één dag kijken omdat de samenleving zo kortzichtig is georganiseerd? Kip of het ei? Dat is een aardige puzzel voor de komende tijd.
Ook letten de meeste mensen absoluut niet op hun omgeving. Dat is al een beetje op te maken uit de met zwarte plastic zakjes bedekte aarde, maar helemaal duidelijk werd het laatst bij een heel bijzonder uitstapje naar de bron van de rivier Ginguette.
Omringd door een prachtig tropisch bos met ware lianen, bijzondere zaden, bloemen en vogels, ligt daar de bron van de rivier. Heerlijk fris water stroomt uit een soort groene bom van waterplanten, en kronkelt door het beschermde bos. We kregen een rondleiding van degene die ervoor heeft gezorgd dat het bos beschermd werd tegen de ‘kap-drang’ van lokale mensen, die het hout gebruiken om hun potje te koken. Het is ongelooflijk te zien wat een beetje bescherming en water hier in Burkina Faso kan doen met een bos. Met ons, liep nog een team van Afrikanen mee, die allemaal een rol spelen in de bescherming van het bos. Mensen die dus heel vaak en al een hele tijd in het bos komen om de paden begaanbaar te houden. Maar als je ze vraagt hoe de vogel heet die je hoort of de bloemen en zaden die op het pad liggen, hebben ze geen idee. ‘Oiseau’. Aha, gewoon vogel dus. De naam van de boom lezen ze voor van het bordje dat erbij staat. Ze vonden het heel bijzonder dat de dametjes allemaal takjes en bloemetjes op de grond vonden die ze graag mee wilden nemen. Dat was uitzonderlijk.
Als ze dan niet op spullen letten en ook niet op hun omgeving, dan blijft er alleen ‘elkaar’ nog over. We hebben sterk het vermoeden dat dat het is wat mensen voor een groot deel op de been houdt. Mannen hebben meerdere vrouwen (en vrouwen meerdere mannen?). Punt. Dat is nu eenmaal zo. Maar iedereen doet het, dus je zou wel gek zijn als je je dat zou laten afpakken. Waar doen wij in Nederland dan zo moeilijk over? In deze samenleving zie je dat het juist die ingewikkelde intriges, jaloerse taferelen en buitenechtelijk gerommel oplevert waar je niet bepaald op zit te wachten. Een man moet zijn meerdere vrouwen namelijk precies evenveel ‘geven’, anders wordt ze vreselijk jaloers. Ga daar maar eens aan staan met vier vrouwen. Op het eerste oog misschien leuk, maar denk er maar even over na en kom dan een keer naar Burkina.
Wat ook echt opvallend is, is de energie die veel mensen steken in hun manier om geld te verdienen. Het is bijvoorbeeld vaak nogal irritant om al die straatverkopers met dweilen, zonnebrillen, riemen, landkaarten van Burkina Faso, sieraden, zwaarden, doosjes, telefoonkaarten, aanstekers, slippers etc. van je af te houden, maar denk je toch eens in de hele dag zo te moeten leuren met die zooi om je geld te verdienen. Ze lopen vaak de hele dag rond in de stad, maken echt kilometers in de warmte met al die voorwerpen waar heel af en toe iemand iets van koopt. Ik heb er ergens toch ook wel respect voor. Misschien is het ‘bedrijfsmodel’ niet helemaal goed doordacht en past het aanbod niet helemaal bij de vraag, maar lui kun je zo iemand echt niet noemen!
Die ‘bedrijfsmodellen’ heb ik me wel vaker over verbaasd. Hoeveel dezelfde bankstellen worden er niet langs de kant van de weg aangeboden, en hoe verdient iemand zijn geld door 7 identieke linkerschoenen ongeveer op 30 cm naast elkaar uit te stallen en er achter te gaan zitten wachten tot iemand een schoen koopt? Andere handeltjes lopen vliegend. Zo zit er bij ons in de buurt een dame met een enorme fruit- en groentekraam met een heel groot assortiment. Dat loopt als een trein. Het is heel grappig om te merken dat die individuen langs de weg met hun handeltje, op één of andere manier toch een vast punt op de route vormen. Ze zitten er namelijk altijd, op hetzelfde punt en je gaat er een beetje op rekenen. Als de mevrouw van de bananen er dus een dag niet zit, ga je je toch een beetje zorgen om haar maken en vraag je haar de volgende dag waar ze gisteren was en of het wel goed met haar gaat.
Zo komen we langzaamaan een beetje achter de schermen. Maar de ware motieven hebben we nog lang niet volledig doorgrond en vraag me af of ons dat gaat lukken.
Zo, wat een bijzonder mooie schrijfsels en avonturen weer! Fijn dat jkullie nu een eigen plke hebben en ieder al een beetje gewend is aan het schoolse leven daar. Lijkt me voor jullie best moeilijk om te zien, hoe daar onderwezen wordt. Knap als je dat elke dag weer 'los kunt laten' en kunt vertrouwen op het goede.
BeantwoordenVerwijderenSamen met Sens, Imme, Jadi en Amin hebben we vanmiddag naar jullie foto s gekeken. Ze vonden allen Doutzen zo groot geworden en heel leuk om jullie allen weer 'te zien'. Is Dagmar ook via mail bereikbaar i.v.m. de komende verjaardag?
Groetjes,
Alma