dinsdag 1 oktober 2013

Weer terug in Burkina, deel 2

Ik ga nog even door....

Eenmaal weer geland op Burkinabé bodem kwam het getrommel en de muziek uit Ouaga ons weer tegemoet. Bonne arrivée hoor je uit donkere hoekjes en vanaf winkeltjes, willekeurige mensen op straat. De witte lach is weer om van te houden. Wat zijn de mensen toch hartelijk. Het is een vreselijke puinhoop op straat, brommertjes (zonder helm) manoeuvreren om de gaten op de weg, de vrouwen lopen weer met schalen etenswaren op hun hoofd, de mannen verkopen Chinese importzooi, drinken een lekker zoete 'Lipton' thee aan hun favoriete barretje of liggen met de benen omhoog. 

Overal zijn mensen op straat. Het regent; in alle ijl worden tv's, stereo's, schoenen, kleding, fruit etc. binnen gehaald of bedekt met lappen in de hoop dat de zon zo weer gaat schijnen. Bijna niemand heeft regenkleding. De taxi's met hun slingerwielen al of niet met ramen, lampen, spiegels of deuren wringen zich een weg tussen de brommers, fietsers, slenteraars en volgeladen busjes richting een klant met een geit. Wat een ongeorganiseerde, gezellige bende is het hier toch. 

En toen waren we weer lekker thuis. Hier en daar wat lekkage, maar verder alles in orde. Boef, de nieuwe pup, was behoorlijk gegroeid en blij ons weer te zien. Koffers uitgepakt, alle nieuwe spulletjes geïnstalleerd, de vrienden weer bij het zwembad ontmoet en toen begon de school/werkweek weer. 

Ibrich had koudwatervrees voor de nieuwe meester van de CM1, maar die bleek al na een uur haar beste makker te gaan worden want hij wipt op zijn stoel, hij vergeet soms huiswerk te geven en hij gooit met een balletje door de klas. Dagmar is kleuter-af nu in de CP en in een Frans systeem ontgaat je dat niet. Direct alles heel strikt en een hele lading schriften, allemaal met tekst, dat je nog moet gaan leren. Het duizelde haar en ze had moeite met de klas ingaan. Uit school had ze het steeds weer naar haar zin gehad, dus dat gaf moed. Nu gaat het alweer een stuk beter. Doutzen had zo'n zin om naar de Moyen Section te gaan, dat die geen moment aarzelt bij de ingang. Die geniet elke dag weer. Ze is inmiddels ook alweer 4 jaar geworden dat we met een leuk feestje gevierd hebben. 

Op mijn werk loopt het als een zonnetje. De broedmachines die we vlak voordat we naar NL gingen hebben geïnstalleerd draaien hele goede resultaten en nu met het frisse weer leggen de kippen ook veel eieren. Wat willen we nog meer. De bouw van de nieuwe stal gaat stadig aan door en nu is het aan ons te bedenken of we die volstoppen met vleeskuikenouderdieren ipv leghenouderdieren of half/half. We willen in ieder geval aan een nieuwe 'product'lijn gaan werken... de plofkip (haha). Die schijnt toch steeds meer gevraagd te worden, misschien zijn ze zo langzamerhand de taaie 'poulet-bicyclet' wel zat. Wie weet. 

Karst is druk het assortiment van Wouol te vergroten en dat loopt ook heel goed. Naast de gedroogde en verse mango en cashewnoten zal er zeer binnenkort ook gedroogde gember geëxporteerd gaan worden. Gember groeide hier al wel, maar werd met name vers geëxporteerd naar Mali. In Burkina is gember kennelijk niet zo gebruikelijk in het menu. Nu dus weer een aantal nieuwe boeren die geld gaan verdienen aan de gemberteelt. Ook groeit de basilicum, thijm en hibiscus schijnbaar bijzonder goed in Burkina en kunnen die ook weer verwerkt worden in dezelfde fabrieken die anders leeg zouden staan bij gebrek aan mango en cashewnoten. Super toch? Dat loopt als een tierelier.


Op de valreep trouwens in NL ook nog een echo laten maken van onze toekomstige aanwinst die de boel komt versterken. Gelukkig was alles goed en zal het eind maart ergens komen. Eenmaal goed en wel weer in Burkina toch maar eens gaan rondvragen waar de andere expats hun kinderen hebben gekregen. De Fransen gaan naar Frankrijk, de Libanezen naar Libanon, de Amerikanen naar Amerika en de enkeling die het hier krijgt, lijkt wel standaard een keizersnede te krijgen. 

Mmm, maar eens op zoek naar een goede gynaecoloog, de één zegt Dr.A, de ander Dr.B. Afspraak gemaakt met Dr.A, die uiteraard niet op de afspraak verschijnt en na een half uur nog rustig tegen zijn dikke auto aan met iemand aan het praten is. Laat maar. Afspraak met Dr. B, lukt niet, neemt zijn telefoon niet op, ook niet in het weekend dat ik met buikkramp op bed lig en een week later tegen malaria vecht. Alle kleine en de 'grote' privéklinieken zijn in het weekend kennelijk dicht evenals de laboratoria voor een malaria-test met als gevolg dat we maar aan de zelfmedicatie zijn geslagen en het lijkt erop dat dat goed uitpakt. 

Ik heb nu zoveel tijd voor dit verhaal omdat ik nog een beetje zit bij te komen van het afgelopen weekend. De koorts, knallende hoofdpijn, misselijkheid en angst om het babietje zijn voorbij. Hoofdpijn en wankelheid gaan wel weer over en laten we hopen dat het niks met het kindje heeft gedaan. Dit is duidelijk de keerzijde van hier wonen en ik overweeg toch sterk om voor de bevalling naar NL te gaan. Maar zoals mijn vader vandaag wijselijk sprak; komt tijd, komt raad

Weer terug in Burkina, deel 1

Tijd voor een nieuwe update over het reilen en zeilen nu we toch al een tijdje in zo'n totaal andere wereld wonen. Duurde even, deels doordat we toch ook erg wennen aan de dingen om ons heen, zodat je je er minder over verbaasd/boos maakt/ gefrustreerd van raakt, deels omdat we op vakantie zijn geweest in Nederland. Bedankt voor alle leuke reacties die we daar kregen op de blog. Ik hoop vanaf nu weer wat regelmatiger te schrijven en iedereen weer mee te kunnen nemen op avontuur. Nu dus weer een heel verhaal.

De vakantie in NL was perfect. We stapten uit het vliegtuig, de zon ging schijnen en toen we er weer in stapten 2 maanden later begon het zo'n beetje weer te regenen in NL (sneu voor jullie). We hebben alle leuke dingen kunnen doen waar we al zo'n tijd naar uitkeken. Met als hoogtepunt de fietsvakantie. Dit keer vanaf Arnhem met de trein naar Zwolle en vanuit daar naar Jutrijp gefietst van trekkershut naar trekkershut. Iedere keer is het weer geweldig te zien hoe mooi Nederland is, hoe verschillend de landschappen zijn op een relatief korte afstand. Ibrich fietste altijd voorop, tenzij er een knooppunt op haar lijstje niet overeen kwam met wat we tegenkwamen, dan ging ze achteraan fietsen. Dagmar heeft ook al hele stukken gefietst en Doutzen genoot dan weer voorop, dan weer achterop van wat ze hoorde, zag en rook. Veel water, gras, vogels, paarden, koeien en blanke mensen en heel af en toe, maar wel zeer opvallend een donker mens. 

Een dagje weer even meedraaien in de oude klas was voor Ibrich en Dagmar ook een hoogtepunt. De vertrouwde kinderen weer om je heen, waarmee je gewoon Nederlands kan spreken, is toch wel heel prettig. 

Kamperen in het land bij Pake en Beppe, spelen en plonzen met alle nichtjes en neefjes daar.... Later nog een paar dagen logeren bij Pake en Beppe en lekker in het land struinen. Super gewoon.
De tweede maand is Karst terug gegaan naar Burkina en is de rest nog in Arnhem gebleven, zodat de dames lekker veel bij Opa en Oma konden zijn en ik nog wat pluimvee-aangelegenheden kon bezoeken. Wel een heftige tijd voor Opa en Oma even de hele familie te huisvesten. Enorm veel dank voor alle energie en incasseringsvermogen.

Toch wel apart, dat hebben andere expats dus ook. Je gaat op vakantie in je eigen land waar je geen huis meer hebt, geen auto. Waar je ineens volledig afhankelijk bent van familie en vrienden en met een frisse blik weer naar Nederland kunt kijken. Volgens de ervaren expats hier hebben we véél te veel kilometers gemaakt om mensen te bezoeken, voortaan moet je de mensen naar je toe laten komen, is het advies. Aha, zo doen die dat dus.. 

Eerste indruk weer van Nederland? Strak, opgeruimd, georganiseerd, voorspelbaar, gecontroleerd. We hadden de eerste week al een snelheidsboete, even wennen. Maar ook viel op dat systemen erop zijn gericht mensen steeds homogener en minder anoniem te maken (camera's op de weg, gedragsanalyse van de bevolking), dat bestuurt natuurlijk beter dan die vreselijk heterogene anonieme massa hier van mensen die van alles doen zonder dat daar organisatie in te krijgen is. Als dat al geprobeerd wordt. 
Gezapig misschien zelfs wel, klagen over dat de auto van de buurman op 'jouw' parkeerplaats in de straat staat. Klagen op de economie, de regering, kwaaltjes. Hier moet iedereen zichzelf redden. Er is geen regering die opkomt voor het land of de inwoners, er is geen sociaal economisch vangnet, anders dan de familie. Er is geen verzekering, in ieder geval niet voor de grote massa, als je geld hebt kan er meer uiteraard. Er zijn geen goed georganiseerde vakbonden. Banken worden meer hobbymatig opgezet door rijke stinkerd (kun je met een bank trouwens geld witwassen?, dan is dat het) en werken met torenhoge rente% die geen mens kan betalen. Mensen klagen hier ook, al hoor je dat in eerste instantie niet zo of het moet van bedelaars zijn, maar als men klaagt is het elk jaar weer over de hoogte van de kosten voor de school/uniforms/schriften voor de vele kinderen, de prijzen van de maïs, rijst en groenten, de late/vroege/korte/lange regentijd. 

Maar in Nederland val je niet zo op tussen de blanken en kun je van openingstijden, afspraken, kwaliteit van producten, kwaliteit van de wegen, van de gezondheidszorg, kwaliteit van onderwijs, informatie en bestuur op aan. Als je denkt van niet, kom dan een keer langs. 
En anders ben je ook van harte welkom natuurlijk. Laat je niet ontmoedigen, het is een fantastische ervaring om eens in donker Afrika te kijken.

vrijdag 10 mei 2013

Leuk om Nederlander te zijn


Het is weer de hoogste tijd voor een up-date.

Als echte Nederlanders, hebben we het eerst maar even over het weer. De warme tijd is weer aangebroken, volgens de boeken dan , maar gek genoeg heeft het de afgelopen tijd regelmatig geregend. Soms een korte douche, maar soms ook echt wel onweersbuien die sterk doen denken aan de regentijd-regens. In het begin bleven mensen zeggen dat het echt de ‘mango-regens’ waren; om de mango’s schoon te wassen vóór de oogst. Maar toch hoorde je op een gegeven moment wat meer geluiden in de richting van ‘klimaatverandering’. Wij voelden ons in ieder geval bij elke bui weer even gezegend met een frisse dag (gevolgd door een extra vochtig/warme dag, dat dan wel weer). De mensen op straat zijn er in ieder geval ook nog niet helemaal op ingericht. Tijdens deze onverwachte regenbuien worden de stalletjes pas echt op het állerlaatste moment van een zeil voorzien of ingepakt. De hele handel is niet berekend op regen, want alles gebeurt op straat, zonder afdakje. Mensen hebben het in de regentijd wat dat betreft dus ook wel moeilijk, want er wordt veel minder verkocht. Alleen de mensen die iets bedacht hebben om te voorkomen dat hun waren wegregenen, maken behoorlijk kans toch wat te verkopen. Het speelt natuurlijk ook mee dat er minder mensen op straat zijn op die momenten, aangezien 95% van de mensen loopt/fiets/ op een ezelskar of brommer zit en dus kletsnat wordt als ze op straat blijft. Regenjassen zie je pas echt in de regentijd verschijnen, niet echt veel eerder zoals nu. De onweersbuien voor ons betekenen met name dat je de modem uit het stopcontact moet halen, ramen en deuren beschermen tegen klapperen en met de 4x4 de weg op moet, want onze stofstraat verandert dan weer in een rivier. Opvallend genoeg beginnen we dan ook gelijk knusse ‘winterachtige’ dingen binnen te doen als knutselen, spelletjes, vingerhaken, voorlezen. Maar zodra de zon weer begint te schijnen gaan we weer naar het zwembad.  

Als Nederlanders natuurlijk ook even de viering van de fantastische Kroningsdag, hoe we die hier gevierd hebben... Bijzonder genoeg zijn er op dit moment aardig wat Nederlanders in Bobo-Dioulasso. Met dit clubje (zo’n 15 volwassenen en 8 kinderen) hebben we de sprookjesachtige beelden, uitgezonden door een interationale zender, bij iemand thuis kunnen volgen. Waarbij alle details over de aanwezige prinsen en prinsessen, rituelen en verwachtingen van het koningspaar als een weldade drank werden opgezogen en geproefd.  Een vrolijk rood/wit/blauw/oranje bedoening, met een ware vrijmarkt en spelletjes bij het zwembad toe. We waren er echt even ‘bij’ met z’n allen. Wat is het toch leuk om Nederlander te zijn.

Maar wat doen wij als Nederlanders hier nu eigenlijk? Zal ik daar eens wat uitgebreider over zijn, misschien wel leuk.
We zijn dus met name voor Karst zijn werk hier naar toe gekomen. Hij werkte al geruime tijd samen met de boerenassociatie Wouol, die mango en cashewnoten verwerkt en droogt in hun productie-eenheden. De schaal van de activiteiten nam echter op een bepaald moment dusdanig toe, dat er vanuit Wouol een behoefte werd uitgesproken om wat meer begeleiding van het hele handelsproces. Karst wilde daar in eerste instantie iemand voor zoeken, maar toen ik klaar was met mijn studie, hadden we in weze de handen vrij om zelf te gaan. Dat hebben we dus pak-‘m-beet zo’n 1,5 jr geleden besloten en nu wonen we hier al een jaar.
De werkzaamheden van Karst houden in dat hij de productie van de gedroogde mango’s en cashewnoten nauwlettend in de gaten houdt, zodat de bestellingen vanuit Europa ook geleverd kunnen worden volgens de gewenste kwaliteit.  Hij gaat hiervoor wekelijks naar Bérégadougou om vinger aan de pols te kunnen houden, aangezien je toch met een hele andere cultuur te maken hebt en dingen soms niet gecommuniceerd worden zoals je zou verwachten. Dat we hier wonen is een grote meerwaarde. Dit klinkt misschien allemaal heel simpel, maar misschien is het leuk om eens een weekje mee te lopen. Dan blijken er dingen te kunnen gebeuren, die de gebroeders Grimm nooit op schrift hebben gezet. Van verwisselde etiketten tot verdwaalde containers vol verpakkingsmaterialen, afgesloten waterleiding vanwege vermiste mensen in het waterleidingsysteem, Babylonische spraakverwarringen, lekke banden, op prime-time met bloedende stagiaire naar het ziekenhuis, etc. In ieder geval niet saai.
Sinds kort is de handel in verse mango’s als assortimentsvergroting aangepakt en de plannen zijn dat er in de toekomst nog meer producten bij komen die geëxporteerd kunnen worden. Dit levert niet allen meer werkgelegenheid op voor vrouwen die met name in de verwerking deelnemen, het vergroot ook het inkomen van veel boeren in de regio. En dat is natuurlijk een heel mooi concept om aan mee te werken. Ondertussen wordt als extra tak van de associatie ‘tourisme’ ontwikkeld. Daarvoor wordt nu Ecodougou gebouwd, waar de vele bezoekers van oa. Wouol kunnen verblijven om geïnspireerd te raken door het werk van Wouol  en de omgeving van Bérégadougou. Ook daar wordt hard aan gewerkt door verschillende partijen.

Wat mij betreft. Na zo’n 8 maanden heb ik ook werk gevonden in veterinaire richting. Binnen de pluimveehouderij(!). Nooit gedacht in deze sector terecht te komen, maar het is veel leuker dan ik dacht. Ik werk voor een Nederlandse man die hier al een hele tijd woont en in die tijd een ouderdieren-bedrijf en broederij heeft opgezet. Ouderdieren zijn de kippen die eieren leggen, die naar een broederij gaan en na 21dagen kuikens opleveren. Deze kuikens worden lokaal verkocht;
de hennen worden later leghennen van consumptie-eieren en de hanen (waar in NL niet bepaald een bestemming voor is) vinden hier gretig aftrek als ‘vleeshaan’. Die worden na een aantal maanden door veel families lekker opgepeuzeld. De dieren zijn van een ‘modern’ ras/merk, dat andere koek is dan de lokale (poulet-bicylette) kippen hier. Het houden van deze dieren vergt ook veel meer ‘fingerspitzengefül’ en dat valt nog niet mee. De omstandigheden hier zijn dusdanig anders dan in Europa, waar de kip ontwikkeld is, dat het een ware uitdaging is om tot een fatsoenlijke productie te komen. Dit geldt zowel voor de ouderdieren als de andere leghennen. Ik begeleid het ouderdierenbedrijf en de leghenbedrijven evenals de broederij. Het doel is uiteraard om de productie te verhogen en dat heeft alles met trouble-shooten te maken. Analyseren en handelen. Heel boeiend. Leuk ook op zo’n manier beetje bij beetje meer te leren over de agrarische-/pluimveesector in dit land en internationaal. Ook zéker niet saai.  

Vanuit onzer beide werkzaamheden in de agrarische sector, leek het ons wel leuk om ‘de Dag van de Boer’/‘Jour du paysan’ in Banfora bij te wonen. In Bobo gonzde het al een tijdje over deze dag; het leek wel of iedereen er heen zou. Zelfs Blaise Compaoré (president van Burkina) zou er zijn. En er werd veel gesproken over de organisatie van deze dag(en). Het zou 3 dagen duren, waaraan 2 maanden organiseren vooraf gingen en er zou zo’n 500 miljoen CFA (een slordige 750.000 euro) aan verspijkerd worden. Daar sloegen zelfs de Afrikanen wel een beetje van achterover.
Toen we ons gingen verdiepen in het programma, bleek dat dat de dag van te voren nog niet helemaal bekend was, maar dat de meeste tijd ‘verloren’ zou gaan met het in- en uitgeleiden en  toewijzen van de slaap- en eetgelegenheden van de vele bezoekers uit het hele land. Ergens daartussen was er tijd ingeroosterd om met elkaar te praten over hoe om te gaan met het voeden van alle monden in het veranderende klimaat. De conclusies van de debatten zouden op de laatste dag worden aangeboden aan de president.  
We waren met name nieuwsgierig naar dit spektakel, dus zijn we toch gaan kijken. Net toen we Bobo uitreden werden we echter eerst van de weg ‘geveegd’ door een opgepoetste politieagent met zwarte zonnebril op een razendsnelle, nieuwe, blinkende motor met sirene en zwaailicht; Blaise was in aantocht. Deze politieagent had dus als belangrijke taak al het leven van de straat te vegen, want de colonne had echt geen tijd om te wachten op een ezel die oversteekt. Deze actie bleek even later geen overbodige luxe... Na een riedel van de meest dure nieuwe 4x4 modellen, geschaduwd door de enige helicopter die Burkina rijk is, scheurde de witte hummer van Blaise geëscorteerd door twee andere witte monster-hummers langs de kleien hutjes waarvoor vrouwen massaal mango’s zitten te verkopen, naakte kinderen achter rollende fietsbanden aanrennen, vrouwen met jerrycans op hun hoofd en kind op de rug een wegbanen langs de hopen plastic zakjes en ander vuil. Het schijnt dat je met 130 km/u de gaten in de weg niet opmerkt, misschien was dat de reden dat de colonne zo hard reed, ik weet het niet. In ieder geval heeft Blaise niet heel goed kunnen zien dat hij het land hier en daar misschien wel wat meer zou kunnen ondersteunen in de ontwikkeling.
De bijeenkomst zelf was het bijwonen verder niet waard. De toespraken (die na het Frans werden vertaald in het Dioula, Mossi en Fufani) waren meer een dankbetuiging voor de aanwezigheid van de aanwezigen en een demografische weergave van de omgeving dan ook maar een aanzet richting een oplossing voor het probleem van monden voeden ten tijden van veranderde klimaatsomstandigheden. Er werd verder wel leuk gedanst door verschillende dans-en muziegroepen uit de omgeving en de blauwe‘panje’ van die dag stond de mensen mooi, maar waar die 500 miljoen CFA nu precies in is gaan zitten is ons nog niet duidelijk. Maar we hadden nog nooit in een presidentiële colonne meegereden, dus dat was leuk.     

Om een lang verhaal verder ietsje korter te maken: Ibrich is een tand armer en/of rijker; gewisseld en de tandenfee was getuige. Dagmar en Doutzen hebben allebei weer een malaria achter de kiezen. Gelukkig viel het allemaal reuze mee en waren ze er snel weer bovenop. Doutzen kan goed onder water zwemmen en Dagmar vordert met de eerste pianolessen, Ibrich valt nooit meer van het paard (i.t.t mama) en meer en meer praten ze onderling Frans tijdens hun spel. Karst heeft sinds kort vliegles; eerst theorie, later praktijk, dus als dat klaar is, kunnen we terugvliegen naar NL.  
Een leuk en snel minder leuk iets was, dat we een heel erg leuk puppie hadden gekocht van een bijzondere kruising, die met name leek op een Dobermann. Helaas konden we maar kort van haar genieten, want toen belandde ze met haar stomme kopje onder onze eigen auto. Ai, dat was even een klein traumatisch momentje, maar gelukkig hebben de dames het heel flexibel opgevat en kunnen we nu weer over het hondje praten. Uiteraard gelukkig dat het geen kind was, maar toch. Gelukkig hebben we weer zicht op een nieuw puppie en hopen we dat we met deze meer geluk hebben. Op de foto’s verder nog wat kiekjes van wat excursies in de buurt.


dinsdag 12 maart 2013

Paard door rood

Om weer even terug te komen op het vorige stukje. Burkina heeft de Afrika Cup niet gewonnen, helaas, maar het bereiken van de halve finale was genoeg om alsnog flink te feesten.

Dat was begin februari. Toen hadden we eigenlijk de 9e verjaardag van Ibrich net achter de rug. Gewekt met kaarsjes en cadeautjes en in het weekend een echt Hollands kinderfeestje met wat klasgenootjes die net zo leuk met alle spelletjes meededen als de Nederlandse vriendjes. Stoelendans, ballonstampen, ringsteken, snoephappen, etc. blijft leuk.

Inmiddels hebben we de warme dekens weer in de kasten gestopt en staat de air-conditioning weer wat vaker aan. Sinds de laatste week van februari is de temperatuur namelijk ineens ras gestegen. Waar we eerst nog op de veranda konden ontbijten met een aangename temperatuur van 28 graden, is het de afgelopen weken 's ochtends vroeg al 35 graden en rond 15 uur zo'n 42 graden. Wel werden we afgelopen week twee keer blij verrast door een heerlijke regenbui (om het stof van de mangobomen, die nu weer vruchten gaan dragen, af te spoelen) die de wereld hier weer wat deed afkoelen. Dit om jullie even een hart onder de riem te steken, aangezien het in Nederland naar we gehoord hebben de laatste tijd weer erg winters is. Het is ook overal wat...

Vanaf 22 februari hadden de dames twee weken vakantie, dat vooraf werd gegaan door een Afrikaans/Europees carnavals feest. De kinderen van de Petit Section t/m Grand Section (peuters en kleuters) hadden zich verkleed en droegen Afrikaanse maskers. Het idee was dat er nog een soort rituele verbranding van een figuur zou plaatsvinden, maar gelukkig gaf de brandweer geen toestemming. Om de kleintjes nou bloot te stellen aan een smeulende baby-pop leek me niet echt geschikt. Toch een vleugje animisme in het geheel of gewoon een verkleedpartij? De dametjes vonden het in ieder geval leuk.

De twee weken vakantie zitten er weer op. De dames hebben heel veel met vriendjes gespeeld onder het wakend oog van oppas Marie (niet de schildpad) en gezwommen en we zijn weer eens op excursie geweest. Dit keer naar het holbewonersdorp 'Niansogoni'.

Via een bezoekje aan Ecodougou, om de stand van zaken daar weer eens wat meer in detail op te nemen; waarom gaat het allemaal zo traag? en waarom draaien de deuren naar binnen, dat past niet als er een bed in komt te staan.. Ai, je móet er gewoon bij blijven, want aannemen dat dingen gebeuren zoals je denkt dat ze gaan gebeuren, gebeurt niet. Ha! Maar het wordt wel héél erg mooi.

Verder naar Sindou, waar we zouden overnachten om de volgende ochtend naar Niansogoni te rijden. Een dorpje waar het kennelijk potten-bak-tijd was, want op één plaats werden héél veel grote (dolo-brouw) potten in een grote hoop stro gebakken. Vervolgens zag je die potten in het hele dorp en overal langs de weg liggen. Daar bij het campement in Sindou hebben we gevierd dat we een jaar in Burkina wonen. Het cirkeltje is nu dus rond en nu kunnen we in ieder geval qua weersomstandigheden geen hele grote bijzonderheden meer verwachten, wat verder niks zegt over de rest dat kan gebeuren in het onvoorspelbare Afrika...
Onderweg naar Niansogoni kwamen er ineens twee Touareg ruiters op dromedarissen uit de struiken rijden. Wat een exotisch gezicht is dat toch! En tja, wie hoort daar nu niet thuis.. wij of zij?

Van het bijzondere dorp Niansogoni vertelde de gids dat de inwoners 600 jaar geleden de naastliggende berg ingegaan zijn als vlucht voor vijandige stammen (Dioula, Fulani..). Daar konden ze zich beter verdedigen door stenen van de berg te rollen en met hun bogen giftige pijlen op de indringers af te vuren. Dit heeft kennelijk heel wat jaren voldaan, want pas in 1980 zijn ze weer op de grond gaan wonen, omdat er geen dreiging meer was en het makkelijker was om in de buurt van je huis maïs en rijst te telen. De resten van de nederzetting op de berg zijn te bezoeken, maar er is niet heel veel meer van over. De kleien huizen vervallen kennelijk snel als ze niet onderhouden worden en de regen heeft daar vast ook aan bijgedragen. De graansilo's van toen hebben het overleefd, omdat ze onder een overhangend deel van de berg gebouwd zijn. Waar de vorm van de silo's ons aan deed denken... euh... nou? Aan borsten natuurlijk! Borsten voeden het kind, de Afrikaanse graansilo's de mensen. Natuurlijk! Bedankt mama Afrika!

Een bijzondere plek, met name omdat het overkomt als één grote chaotische opstapeling van graansilo's. Wat precies de volgorde van de bouw is geweest is onduidelijk en ook hoe men tussen de silo's door heeft kunnen lopen die pak- 'm-beet 600 jaar. De keukens zijn donker en laag en in de bank, met de kleien slang die het geld bewaakt, is niet rechtop te staan, evenals in de 'verpleeghoek' en de dolo-brouwplek. Zouden dat de essentiële elementen in de samenleving zijn geweest: voedsel, dolo (lokaal sorghumbier), geld en ziekten? We blijven er vrolijk naar gissen. Het was een warme wandeling, maar het uitzicht en de locatie waren het waard.

Afgelopen week was er weer eens een landelijk feest in Burkina. Dat was het eerste feest dat we vorig jaar mee hebben gemaakt... de internationale dag van de vrouw. Weer een mooie aanleiding om je uit te dossen, maar voor deze speciale dag zijn speciale 'panjes' te koop. Elk jaar is er een nieuw motief in de aanbieding, dit keer groen, blauw en oranje met bloemen erop. Je hoort er echt niet bij als je niet een fantastische creatie van deze unieke stof hebt, dus zie je zowel mannen als vrouwen en kinderen gekleed in een jurk, pak, blouse of broek van dit motief. Het leuke is dat iedereen zijn eigen model laat maken, dus niets ziet er hetzelfde uit!

Een heel vrolijk gezicht, maar toch zijn er ook mensen die kritiek hebben op al deze feestelijkheden.
We hebben al van meerdere Burkinabé gehoord dat ze vinden dat er meer wordt gefeest dan gewerkt. Dat er door al de feestdagen, maar weinig werkdagen overblijven in het jaar, en dat voor een arm land. Dat het feesten een manier is om de ellende te vergeten. Dat mensen worden 'gedwongen' geld uit te geven aan al deze sociale momenten, terwijl ze juist niet veel hebben. Aha, dus ook hier sociale druk! Soms lijkt het of iedereen doet waar hij/zij zin in heeft, maar dat is maar schijn. Ook hier gelden de sociale groepsregels en zijn er verwachtingen die waargemaakt 'moeten' worden. Niet alleen bij feestelijkheden, zeker ook bij begrafenissen en doopsels, maar daar hebben we het al eens over gehad.

Het lijkt bijna wel een gewone samenleving... ;-)  Alhoewel.. als paarden door rood galopperen..










donderdag 7 februari 2013

Burkina Faso in finale van Afrika Cup!!

Niet dat we van die voetbal-fans zijn, maar dit laat ons toch niet koud...

Burkina Faso, het land dat er in de eerste rondes altijd al uit lag,
waarvan het hele voetbalteam een aantal jaren omkwam bij een vliegtuig-ongeluk,
heeft zich gisteravond na een spectaculaire wedstrijd tegen het vreselijk sterke Ghanese team,
weten te plaatsen voor de finale van de Africa cup!!! De hele nacht was het feest, trommels, getoeter,
fluitjes, vuurwerk en overal vlaggen en subtiele geel-rood-groene strikjes op de kleding .
Iedereen was door het dolle heen. Al sinds het begin van de Cup overigens, want het is een pracht gelegenheid om de trommels weer uit de kast te trekken en lekker te dansen! Iedereen geniet.

Aankomende zondagavond (18:30 GMT) wordt de finale gespeeld tegen Nigeria,
waar ze al eens tegen 'gevochten' hebben, met 1-1 als resultaat. Het wordt dus enorm spannend!



 

zondag 27 januari 2013

Situatie Mali bedreigend?

Ter aanvulling op het vorige bericht...
Naar aanleiding van de onrust in Mali krijgen we vaak de vraag wat wij ervan merken in Burkina Faso.
Gelukkig kunnen we antwoorden `Niet zo veel´. Sinds het flink begon te rommelen in Mali twee weken geleden, wordt de school van de kinderen dag en nacht door de gendarmerie bewaakt (die tot de tanden bewapend zijn, maar met hun gedeukte/scheefhangende helm, maken ze toch niet erg veel indruk). Ook andere plekken, waar veel blanken komen, worden door de gendarmerie beveiligd. Heel af en toe zie je verder wat militaire voertuigen rondrijden, maar dat is het dan. Wel is de stad ineens een hele grote groep Amerikanen rijker, die voor missie-werk in Mali verbleven en in verband met bedreigingen snel Mali moesten verlaten. Wie weet kunnen we de komende weken wat meer leren over de Amerikaanse cultuur...
En laten we hopen dat de situatie snel zal verbeteren voor de Malinese buren, want ik neem aan dat de Malinezen net zo'n hekel aan oorlog en vechten hebben als de Burkinabé.  

woensdag 23 januari 2013

Weer in het ritme

Al lang weer tijd voor een berichtje. Er is zó veel te vertellen.

Vlak na het vorige blog-bericht kwamen opa en oma naar Burkina Faso. Wat een feest! Eindelijk kon er weer geknuffeld worden en eindelijk konden we laten zien waar we al die tijd over praatten. Ze zouden 4 weken blijven, dus álle tijd, denk je dan. Ze konden in ons huis logeren, waardoor het weer net leek als de woensdagen in Groenekan. Het was de eerste avond al heel vertrouwd. Voor opa en oma was het uiteraard wel even wennen. De verhalen van de blog en via skype zijn toch lastig in de context te plaatsen als je de wereld erom heen niet kent. Al de geuren, geluiden, bewegingen van mensen en dieren die zó verschillende zijn van het bekende thuis. Door hen bekeken wij de samenleving ook weer even door hun ogen. Dan merk je pas hoe zeer je al gewend bent aan alle bizarre activiteiten op straat. Een kokkin in huis die ook de was doet en schoonmaakt, wat ga je dan doen als eeuwig-actieve oma die dat normaal gesproken op zich neemt.. Gelukkig ging het werk van Karst en mij door, waardoor er genoeg tijd voor hen overbleef om met de kinderen te zijn. Opa dook gelijk in de wirwar van brommertjes en ging samen met een lasser een papegaaienkooi lassen, voor de nieuwe hobby van Karst. Zo kom je nog eens ergens en zie je ook van dichtbij hoe Burkinabé wonen; een 'cour' met wat gebouwtjes erop en vrouwen en kinderen die met van alles bezig zijn.

Het paradijselijke plekje aan het water bij La Guinguette, het bos, de manege, de kalksteen-afgraving onderweg naar de 'ferme', dat het einde van de wereld lijkt, maar waar je dan toch heerlijk kan eten en drinken. De Grand Mosque, de bronsmakers, het zwembad, het museum, Ecodougou, de watervallen, enz.
De hoogtepunten waren denk ik wel het bezoek van Sinterklaas en Zwarte Piet aan ons huis, die aankwamen op een ezelskar. Alle Nederlandse kinderen waren present en Sinterklaas had voor iedereen iets meegebracht. Een ander hoogtepunt was het optreden van Ibrich's klas in een theater in de stad. Een waar repertoire aan franse en engelse liedjes werd aan de sterrenhemel blootgesteld. Père Noël kwam verder nog een bezoek brengen aan de klassen van Dagmar en Doutzen, waar hij ook cadeautjes achterliet. Père Noël kwam na de lantaarntjes-optocht met een rotgang aan op een 'Apsonic'-driewieler-scooter, wat ook een indrukwekkende entree vormde. Daarna was er een soort lekkernijen-buffet waar met name de Burkinabé-ouders op afkwamen. Beetje chaotisch.

En toen waren daar twee stoere nederlandse meiden op de fiets ineens in Bobo-Dioulasso. Vanuit Ouagadougou in 4 dagen naar Bobo gereden. Wat een prestatie! En wat een leuk wederzien. De belofte was gemaakt op ons afscheidsfeestje, maar we hadden niet gedacht dat die belofte zo snel zou worden ingelost. Ook zij zijn meegegaan op de weekend-excursies naar de ruïnes, de watervallen etc. En ze hebben de omgeving van Bobo nog op de fiets verder verkend door een rondje Banfora, Sindou, Orodara te fietsen. Het is gelukkig allemaal heel goed verlopen. Heb zelf ook nog een stukje gefietst en dan merk je pas hoe kwetsbaar je bent langs de weg en hoe je de geuren en geluiden nog meer opneemt, maar ook hoe snel de zon opkomt en de temperatuur toeneemt.

De kerstdagen waren fantastisch, met héél veel ouders (namelijk opa en oma + 4 van onze vrienden hier) en vrienden aan een lange tafel. Wat wil je nog meer! De kerstboom zag er dit jaar anders uit dan anders, geknutseld van hout en lokale rieten bezempjes, maar uiteraard wel met gekleurde knipperende lampjes. De kerstballen waren gebreid; een tamelijk exotisch geheel dus. De stad was uitbundig versierd met knipperende lichtjes aan veel gebouwen en lantaarnpalen, overal dezelfde plastic kerstmannetjes die waarschijnlijk allemaal met dezelfde container aangekomen zijn uit China. Na de kerst vertrokken opa, oma en de fietsvriendinnen weer, deze keer met de bus. We konden ze met een gerust, maar een beetje triest hart laten vertrekken. Gelukkig is de terugreis ook goed verlopen.

Oud- en nieuw wordt hier bij de familie gevierd, met met name knallers als vuurwerk. Een mooi moment om weer even stil te staan bij het feit dat het tot noch toe allemaal zo goed verlopen is, het verblijf hier in Burkina Faso. Het was natuurlijk een zeer onbekend avontuur, met name voor de dametjes. Maar na bijna een jaar, spreken ze aardig Frans, hebben het naar hun zin op school, en hebben al een heleboel gezien en geleerd over een hele andere cultuur en samenleving. We hadden niet durven hopen dat het zo zou lopen.

De eerste week van januari was het wéér feest, want toen kwamen pake, beppe en de broer en zus van Karst! Weer een spandoek geknutseld om ze welkom te heten in het (voor hen warme) Burkina Faso. Ook zij konden gelukkig bij ons in huis verblijven. En zo konden we mooi meemaken hoe iedereen weer anders op het Afrikaanse leven reageert. In eerste instantie overvalt het je, maar naarmate de tijd vordert, klinken de eerste indrukken wat in en lukt het om dingen wat breder te zien. De een let op geuren of op dieren en geluiden of op de afwezigheid van sociale druk en aanwezigheid van enorme flessen bier of op hoe deze samenleving het beste 'geholpen' kan worden om zich te ontwikkelen. Er valt zo veel te zien, het is niet snel saai. De twee weken vlogen voorbij, met als hoogtepunt denk ik het bezoek aan het nijlpaarden-meer waarbij zelfs een olifant een slokje kwam drinken en de nijlpaarden wel erg dichtbij kwamen.

Ondertussen blijven we zoeken naar bakens in de samenleving, waarom dingen gaan zoals ze gaan. Waarom zijn 90% van de ontwikkelingshulp-achtige projecten gedoemd om te mislukken, hoe is de positie van de vrouw precies, wat is het verschil tussen stad en platteland, wat is de rol van missionarissen, wat zeggen cijfers over de economie van een land waar het meeste geld om banken heen rouleert?
Het meerendeel van de Burkinabé (met name mannen) denkt niet zoals Europeanen/Amerikanen... in termen van vooruitgang, verbetering, vergroting van kapitaal. Het misverstand ontstaat als er geld wordt toegekend aan een project dat vooruitgang zou  moeten bieden aan een familie of groep mensen. Er moet streng geselecteerd worden op de mensen waaraan dat geld wordt gegeven, anders is het zeker dat het wordt 'opgegeten'. Het geld kan namelijk volgens de mensen zelf veel beter besteed worden aan andere zaken dan aan die waar het geld voor bedoeld is. Het gevoel van vooruitgang is nog het meest aanwezig bij vrouwen, die er beter mee om weten te gaan, waarna men mag hopen dat de man het niet afpakt voor zijn eigen doeleinden. Dit beeld past het beste bij de situatie op het platteland. In de stad heerst een andere mentaliteit. Daar zijn meer mensen te vinden die op een manier denken die wij meer herkennen. Missionarissen kunnen veel goed werk verrichten denk ik, maar zodra de geldstroom in de handen is van een Burkinabé is het risico enorm groot dat daar ook veel geld wordt 'opgegeten'. Ik vind dat zonde, maar goed, als de gever blij is dat hij het geven kan en de ontvanger is er ook erg blij mee, waarom zou ik daar dan moeite mee moeten hebben. Burkina.. één van de armste landen... Ik zou het niet weten eigenlijk, wat wel duidelijk is is dat er maar een zéér klein percentage gebruik kan maken van banken, omdat de inleggelden al te hoog zijn voor de gemiddelde Burkinabé. De vraag is dus, waar economische cijfers over dit land precies vandaan komen, want de meeste handel gebeurt denk ik met de handen en niet via instanties die het geld zouden rapporteren. Interessant.. Wie het weet, mag het zeggen.

Wij zijn in ieder geval weer in het rustige ritme van school, werk en avontuurlijke uitjes. Eigenlijk niet anders dan in Nederland. Behalve dan dat er bij jullie ijs ligt en hier de blaadjes van de bomen vallen in afwachting van de droogte.