vrijdag 10 mei 2013

Leuk om Nederlander te zijn


Het is weer de hoogste tijd voor een up-date.

Als echte Nederlanders, hebben we het eerst maar even over het weer. De warme tijd is weer aangebroken, volgens de boeken dan , maar gek genoeg heeft het de afgelopen tijd regelmatig geregend. Soms een korte douche, maar soms ook echt wel onweersbuien die sterk doen denken aan de regentijd-regens. In het begin bleven mensen zeggen dat het echt de ‘mango-regens’ waren; om de mango’s schoon te wassen vóór de oogst. Maar toch hoorde je op een gegeven moment wat meer geluiden in de richting van ‘klimaatverandering’. Wij voelden ons in ieder geval bij elke bui weer even gezegend met een frisse dag (gevolgd door een extra vochtig/warme dag, dat dan wel weer). De mensen op straat zijn er in ieder geval ook nog niet helemaal op ingericht. Tijdens deze onverwachte regenbuien worden de stalletjes pas echt op het állerlaatste moment van een zeil voorzien of ingepakt. De hele handel is niet berekend op regen, want alles gebeurt op straat, zonder afdakje. Mensen hebben het in de regentijd wat dat betreft dus ook wel moeilijk, want er wordt veel minder verkocht. Alleen de mensen die iets bedacht hebben om te voorkomen dat hun waren wegregenen, maken behoorlijk kans toch wat te verkopen. Het speelt natuurlijk ook mee dat er minder mensen op straat zijn op die momenten, aangezien 95% van de mensen loopt/fiets/ op een ezelskar of brommer zit en dus kletsnat wordt als ze op straat blijft. Regenjassen zie je pas echt in de regentijd verschijnen, niet echt veel eerder zoals nu. De onweersbuien voor ons betekenen met name dat je de modem uit het stopcontact moet halen, ramen en deuren beschermen tegen klapperen en met de 4x4 de weg op moet, want onze stofstraat verandert dan weer in een rivier. Opvallend genoeg beginnen we dan ook gelijk knusse ‘winterachtige’ dingen binnen te doen als knutselen, spelletjes, vingerhaken, voorlezen. Maar zodra de zon weer begint te schijnen gaan we weer naar het zwembad.  

Als Nederlanders natuurlijk ook even de viering van de fantastische Kroningsdag, hoe we die hier gevierd hebben... Bijzonder genoeg zijn er op dit moment aardig wat Nederlanders in Bobo-Dioulasso. Met dit clubje (zo’n 15 volwassenen en 8 kinderen) hebben we de sprookjesachtige beelden, uitgezonden door een interationale zender, bij iemand thuis kunnen volgen. Waarbij alle details over de aanwezige prinsen en prinsessen, rituelen en verwachtingen van het koningspaar als een weldade drank werden opgezogen en geproefd.  Een vrolijk rood/wit/blauw/oranje bedoening, met een ware vrijmarkt en spelletjes bij het zwembad toe. We waren er echt even ‘bij’ met z’n allen. Wat is het toch leuk om Nederlander te zijn.

Maar wat doen wij als Nederlanders hier nu eigenlijk? Zal ik daar eens wat uitgebreider over zijn, misschien wel leuk.
We zijn dus met name voor Karst zijn werk hier naar toe gekomen. Hij werkte al geruime tijd samen met de boerenassociatie Wouol, die mango en cashewnoten verwerkt en droogt in hun productie-eenheden. De schaal van de activiteiten nam echter op een bepaald moment dusdanig toe, dat er vanuit Wouol een behoefte werd uitgesproken om wat meer begeleiding van het hele handelsproces. Karst wilde daar in eerste instantie iemand voor zoeken, maar toen ik klaar was met mijn studie, hadden we in weze de handen vrij om zelf te gaan. Dat hebben we dus pak-‘m-beet zo’n 1,5 jr geleden besloten en nu wonen we hier al een jaar.
De werkzaamheden van Karst houden in dat hij de productie van de gedroogde mango’s en cashewnoten nauwlettend in de gaten houdt, zodat de bestellingen vanuit Europa ook geleverd kunnen worden volgens de gewenste kwaliteit.  Hij gaat hiervoor wekelijks naar Bérégadougou om vinger aan de pols te kunnen houden, aangezien je toch met een hele andere cultuur te maken hebt en dingen soms niet gecommuniceerd worden zoals je zou verwachten. Dat we hier wonen is een grote meerwaarde. Dit klinkt misschien allemaal heel simpel, maar misschien is het leuk om eens een weekje mee te lopen. Dan blijken er dingen te kunnen gebeuren, die de gebroeders Grimm nooit op schrift hebben gezet. Van verwisselde etiketten tot verdwaalde containers vol verpakkingsmaterialen, afgesloten waterleiding vanwege vermiste mensen in het waterleidingsysteem, Babylonische spraakverwarringen, lekke banden, op prime-time met bloedende stagiaire naar het ziekenhuis, etc. In ieder geval niet saai.
Sinds kort is de handel in verse mango’s als assortimentsvergroting aangepakt en de plannen zijn dat er in de toekomst nog meer producten bij komen die geëxporteerd kunnen worden. Dit levert niet allen meer werkgelegenheid op voor vrouwen die met name in de verwerking deelnemen, het vergroot ook het inkomen van veel boeren in de regio. En dat is natuurlijk een heel mooi concept om aan mee te werken. Ondertussen wordt als extra tak van de associatie ‘tourisme’ ontwikkeld. Daarvoor wordt nu Ecodougou gebouwd, waar de vele bezoekers van oa. Wouol kunnen verblijven om geïnspireerd te raken door het werk van Wouol  en de omgeving van Bérégadougou. Ook daar wordt hard aan gewerkt door verschillende partijen.

Wat mij betreft. Na zo’n 8 maanden heb ik ook werk gevonden in veterinaire richting. Binnen de pluimveehouderij(!). Nooit gedacht in deze sector terecht te komen, maar het is veel leuker dan ik dacht. Ik werk voor een Nederlandse man die hier al een hele tijd woont en in die tijd een ouderdieren-bedrijf en broederij heeft opgezet. Ouderdieren zijn de kippen die eieren leggen, die naar een broederij gaan en na 21dagen kuikens opleveren. Deze kuikens worden lokaal verkocht;
de hennen worden later leghennen van consumptie-eieren en de hanen (waar in NL niet bepaald een bestemming voor is) vinden hier gretig aftrek als ‘vleeshaan’. Die worden na een aantal maanden door veel families lekker opgepeuzeld. De dieren zijn van een ‘modern’ ras/merk, dat andere koek is dan de lokale (poulet-bicylette) kippen hier. Het houden van deze dieren vergt ook veel meer ‘fingerspitzengefül’ en dat valt nog niet mee. De omstandigheden hier zijn dusdanig anders dan in Europa, waar de kip ontwikkeld is, dat het een ware uitdaging is om tot een fatsoenlijke productie te komen. Dit geldt zowel voor de ouderdieren als de andere leghennen. Ik begeleid het ouderdierenbedrijf en de leghenbedrijven evenals de broederij. Het doel is uiteraard om de productie te verhogen en dat heeft alles met trouble-shooten te maken. Analyseren en handelen. Heel boeiend. Leuk ook op zo’n manier beetje bij beetje meer te leren over de agrarische-/pluimveesector in dit land en internationaal. Ook zéker niet saai.  

Vanuit onzer beide werkzaamheden in de agrarische sector, leek het ons wel leuk om ‘de Dag van de Boer’/‘Jour du paysan’ in Banfora bij te wonen. In Bobo gonzde het al een tijdje over deze dag; het leek wel of iedereen er heen zou. Zelfs Blaise Compaoré (president van Burkina) zou er zijn. En er werd veel gesproken over de organisatie van deze dag(en). Het zou 3 dagen duren, waaraan 2 maanden organiseren vooraf gingen en er zou zo’n 500 miljoen CFA (een slordige 750.000 euro) aan verspijkerd worden. Daar sloegen zelfs de Afrikanen wel een beetje van achterover.
Toen we ons gingen verdiepen in het programma, bleek dat dat de dag van te voren nog niet helemaal bekend was, maar dat de meeste tijd ‘verloren’ zou gaan met het in- en uitgeleiden en  toewijzen van de slaap- en eetgelegenheden van de vele bezoekers uit het hele land. Ergens daartussen was er tijd ingeroosterd om met elkaar te praten over hoe om te gaan met het voeden van alle monden in het veranderende klimaat. De conclusies van de debatten zouden op de laatste dag worden aangeboden aan de president.  
We waren met name nieuwsgierig naar dit spektakel, dus zijn we toch gaan kijken. Net toen we Bobo uitreden werden we echter eerst van de weg ‘geveegd’ door een opgepoetste politieagent met zwarte zonnebril op een razendsnelle, nieuwe, blinkende motor met sirene en zwaailicht; Blaise was in aantocht. Deze politieagent had dus als belangrijke taak al het leven van de straat te vegen, want de colonne had echt geen tijd om te wachten op een ezel die oversteekt. Deze actie bleek even later geen overbodige luxe... Na een riedel van de meest dure nieuwe 4x4 modellen, geschaduwd door de enige helicopter die Burkina rijk is, scheurde de witte hummer van Blaise geëscorteerd door twee andere witte monster-hummers langs de kleien hutjes waarvoor vrouwen massaal mango’s zitten te verkopen, naakte kinderen achter rollende fietsbanden aanrennen, vrouwen met jerrycans op hun hoofd en kind op de rug een wegbanen langs de hopen plastic zakjes en ander vuil. Het schijnt dat je met 130 km/u de gaten in de weg niet opmerkt, misschien was dat de reden dat de colonne zo hard reed, ik weet het niet. In ieder geval heeft Blaise niet heel goed kunnen zien dat hij het land hier en daar misschien wel wat meer zou kunnen ondersteunen in de ontwikkeling.
De bijeenkomst zelf was het bijwonen verder niet waard. De toespraken (die na het Frans werden vertaald in het Dioula, Mossi en Fufani) waren meer een dankbetuiging voor de aanwezigheid van de aanwezigen en een demografische weergave van de omgeving dan ook maar een aanzet richting een oplossing voor het probleem van monden voeden ten tijden van veranderde klimaatsomstandigheden. Er werd verder wel leuk gedanst door verschillende dans-en muziegroepen uit de omgeving en de blauwe‘panje’ van die dag stond de mensen mooi, maar waar die 500 miljoen CFA nu precies in is gaan zitten is ons nog niet duidelijk. Maar we hadden nog nooit in een presidentiële colonne meegereden, dus dat was leuk.     

Om een lang verhaal verder ietsje korter te maken: Ibrich is een tand armer en/of rijker; gewisseld en de tandenfee was getuige. Dagmar en Doutzen hebben allebei weer een malaria achter de kiezen. Gelukkig viel het allemaal reuze mee en waren ze er snel weer bovenop. Doutzen kan goed onder water zwemmen en Dagmar vordert met de eerste pianolessen, Ibrich valt nooit meer van het paard (i.t.t mama) en meer en meer praten ze onderling Frans tijdens hun spel. Karst heeft sinds kort vliegles; eerst theorie, later praktijk, dus als dat klaar is, kunnen we terugvliegen naar NL.  
Een leuk en snel minder leuk iets was, dat we een heel erg leuk puppie hadden gekocht van een bijzondere kruising, die met name leek op een Dobermann. Helaas konden we maar kort van haar genieten, want toen belandde ze met haar stomme kopje onder onze eigen auto. Ai, dat was even een klein traumatisch momentje, maar gelukkig hebben de dames het heel flexibel opgevat en kunnen we nu weer over het hondje praten. Uiteraard gelukkig dat het geen kind was, maar toch. Gelukkig hebben we weer zicht op een nieuw puppie en hopen we dat we met deze meer geluk hebben. Op de foto’s verder nog wat kiekjes van wat excursies in de buurt.