dinsdag 25 september 2012

De draad weer opgepakt

Het is weer tijd voor een up-date.
Sinds we terug zijn van de vakantie in Ghana is er wel weer het een en ander gebeurd.

Zo is Karst voor zijn werk zelfs weer even in Europa geweest, waar hij warm werd onthaald door de familie. Het was vreemd voor hem om zo kort even in het geregelde leven te zijn. Ineens weer strepen op de weg en keurige voet-/fietspaden. Geen beesten of troep overal en weinig kapotte dingen te zien. Haast in het verkeer en geen gegroet op straat. Keurig gemaaid gras. Geen mensen met dingen op hun hoofd, minder brommertje, meer auto's. In de drukke week had hij net even tijd bij beide families langs te gaan en 'de jongens' in Groenekan te groeten. Hij leek wel door de webcam gekropen toen wij 'm vanaf hier dáár zagen. Gekke wereld.

De dames zijn weer naar school. Hier begon het allemaal op 4 september weer. Ibrich en Dagmar zitten in een nieuwe lokaal met een nieuwe docent. Voor Doutzen bleef alles hetzelfde en kreeg ze er zelfs een Nederlands vriendinnetje bij. Het was weer even wennen, maar inmiddels is het ritme er en is het allemaal weer aardig bekend. Het Frans moet weer een beetje opgepakt worden na zo'n lange vakantie, maar het gaat heel goed. Ze gaan weer de hele week van 7:30-11:30 uur naar school en op maandag en woensdag ook de middag van 15-17u. De rest van de middagen springen ze op de trampo, gaan we zwemmen in het zwembad, komen er kindjes of gaan ze bij andere kinderen spelen, gaan we naar het bos met de touwbrug, doen we een spelletje, wordt er geknutseld en met de puppies geknuffeld.

O,ja. 3 weken geleden zijn er puppies geboren uit trotse moeder Carmel; de huishond. 5 schattige beestjes in alle kleuren die elke dag weer heerlijk fijngeknuffeld worden. Daar wordt de moeder soms knettergek van en versleept ze dan, maar het komt altijd weer goed. De namen? Anabel, Zolalitha, Roze, Abroni & Balto.

Met de kaarsenmakerij gaat het goed. We gaan inmiddels nog een stap terug in de productielijn. We zijn nu namelijk de bijenwas aan het schonen door het op te warmen en steeds de onderste en bovenste draplaag eraf te snijden. Erg interessant maar ook wel tijdrovend. Gelukkig is ook Sidibé vol goede moed.

Om maar een beetje in het Karst en Kaars te blijven, ben ik begonnen met Kaas maken. Er is hier namelijk geen lekkere kaas te krijgen en het proces van kaasmaken heel leuk en interessant is. Maar niet makkelijk. Het is nog een beetje experimenteren. De kwaliteit van de melk is zeer wisselend en de temperatuur eigenlijk te hoog om ze goed te laten rijpen. Stapje voor stapje proberen we de problemen uit de weg te ruimen. Ik heb goede hoop dat het een keer gaat lukken. Interessant daarbij is dat heel veel Burkinabé geïnteresseerd zijn in het kaasmaken. Als proces op zich, als product, maar ook als mogelijkheid om melk op te waarderen. Een groot probleem hier voor de ontwikkeling van de (melk)veehouderij is de goedkope geïmporteerde Europese melk. Tegen de prijzen van de franse melk in flessen en pakken en de Nederlandse melkpoeder, waar hier veel yoghurt van wordt gemaakt, kunnen de lokale boeren niet op. Als je dan wil moderniseren en je moet investeren in je bedrijf om de productie van de koeien te verhogen, blijkt dat niet uit te kunnen tegen de verkoopprijs van de melk. Oeps. Bedankt Europese subsidies...
 
Er was laatst ook weer een concert. Prachtig, zo onder de blote sterrenhemel, waar de muzieknootjes zó de mangoboom in waaien. Fantastisch om naar het publiek te kijken. Mannen en vrouwen op hun best gekleed. Uitbundig in contact met de artiest. En als de muziek bevalt en je hebt er zin in, kun je op het podium een dansje doen. Daar wordt elke keer weer gretig gebruik van gemaakt en zo zie je allemaal unieke dansjes. Iedereen is helemaal zichzelf en doet zijn/haar dansje. Een man die van de tribune opstaat, zijn armen naar de hemel reikt en gelukzalig lachend zijn hoofd en schouders heen en weer beweegt, wordt helemaal niet gek gevonden. De man is gelukkig en men laat hem dat zijn. Echt fantastisch.

Minder fantastisch zijn de ethische dilemma's die keer op keer terug komen. Je bent als blanke geen deel van de samenleving. Dat kun je erg vinden, of niet, maar het is zo, dus accepteren maar. Wel word je overal benaderd door mensen die al of niet op een prettige toon om geld vragen. Aan de deur komen mensen met de meest uiteenlopende verhalen om geld vragen. Van andere Burkinabé hoor je dan weer dat zij zich schamen om dat gedrag van hun landgenoten. Maar wat doe je er als blanke mee? Alles teruggerekend naar Europese maatstaven zijn we rijk en is het geld dat de mensen vragen niet veel. Maar ga je het geven. Ja? Aan wie wel en wie niet. Ga je alles weggeven of maar een beetje en komen ze dan de volgende keer weer vragen? Gaat dat de mensen helpen? Helpt het jezelf? Is het een oplossing voor de armoede, of gaat het daar helemaal niet om? Draag je, door te geven, bij aan het beeld dat blanken altijd met vrachten cadeautjes komen, waardoor je telkens weer de vraag krijgt of je niet iets cadeau gaat doen. Het beeld van de wandelende portemonnee, waar je om kan lachen omdat de witte man/vrouw er echt een beetje verloren uitziet, met een rugzak op en een reisgidsje in de hand, al zwetend een weg zoekend door het drukke Bobo-Dioulasso. Maar je weet dat er van diezelfde witte man per ongeluk ineens heel veel geld los te peuteren valt als je de juiste snaar raakt. Onze wereld en die van de Afrikaan is vreselijk verschillend en we zullen elkaar niet snel begrijpen, maar door naar de opbouw van de Afrikaanse samenleving te kijken zijn sommige dingen te verklaren.

'Le problème de financement' bijvoorbeeld. Geen geld. Dat is de meest bedreven uitspraak hier denk ik. Ga een willekeurig onderzoeksinstituut binnen en vraag ze wat er precies onderzocht wordt. Je krijgt in proza een prachtige uitleg van de hiërarchische structuur van de organisatie, maar voor het werkelijke onderzoek is geen geld. Zo ook menig (met Europees geld opgezet) project wat nog met grote borden langs de weg wordt aangegeven, ligt op z'n gat vanwege het gebrek aan geld. Het is dus wachten op de volgende geldschieter, want vanuit de samenleving zelf zal er geen nieuw leven ingeblazen worden. Het geld, dat overal zo duister verdwijnt, verdwijnt in de familiestructuur. De families zijn groot; een vader met ca. 17 kinderen en meerdere vrouwen is geen zonderling iets. De meeste mensen van zo'n familie heeft geen werk. De vrouwen werken op het land en zorgen voor de kinderen en het bereiden van het eten. De gelukkige die wel werk heeft, zal zijn salaris afdragen voor het onderhouden van de hele familie. Sparen gaat niet, want er zijn steeds wel weer kosten aan medicijnen, bruiloften, begrafenissen, een doop of anderszins. Breken met je familie is geen optie, want dan zeg je je vangnet vaarwel, dus blijven de verbanden bestaan en is het schier onmogelijk je eigen leven op te bouwen en is geld altijd een probleem. Een samenleving draait niet zonder geld, maar waar de prioriteit bij de mensen ligt mbt tot het uitgeven van geld is nog moeilijk te doorgronden.



3 opmerkingen:

  1. Hé Herm
    Ondanks de warmte blijven jullie toch maar mooi bezige bijtjes daar!! Bijzonder allemaal hoor.
    Ik hoop dat jullie vooral veel genieten!! Het ritme daar klinkt toch niet zo héél veel anders dan als jullie hier zouden zijn.. Hoe is het met de vlechtjes van Ibi? Wat een gave foto's van de geschminkte dametjes!!
    Ze groeien als Kool! Ik ben benieuwd hoeveel woorden met een K jullie nog meer gaan uitvinden!! Keep smiling!! :) xx

    BeantwoordenVerwijderen
  2. dag Herma,
    fijn, weer zo'n verhaal over jullie te lezen; we volgen jullie zo "op de voet...", je staat er trouwens versteld van wie jullie leventje allemaal op deze wijze volgen , ik hoor links en rechts nog wel eens een reactie op jou prachtige verhalen. Zo ook bijvoorbeeld van mannen van ons dubbelkartet uit Harich, die er regelmatig weer even over beginnen en soms onderling jullie belevenissen uitwisselen...
    Trouwens; het lijkt me een walhalla voor "uitvinders" zoals jullie, hoewel de "follow upp" blijkbaar erg moeizaam is. Toch zullen er een aantal van door jullie opzet ontwikkelde onderneminkjes blijven bestaan, doorgroeien, of naar de omstandigheden geevolueerd, voortbestaan. Het werkelijke effect van jullie aanwezigheid en geprobeerde ontwikkelingen zullen wel nooit helemaal duidelijk worden, maar een aanzet tot ontwikkeling van een aantal mensen en families zal het zeker hebben. Zo ben ik bijvoorbeeld benieuwd naar jullie inschatting van het effect van het franse kolonialisme, buiten de taal en een aantal technische voorzieningen. Is het na de zelfstandigheid werkelijk gebleven en wat is terug gevallen naar de oorspronkelijke verhoudingen van vóór het kolonistische tijdperk. Best wel lastig in te schatten denk ik maar verhalen van overlevering zijn er vast wel. Zo blijven er ook vast wel kruimels van jullie invloed achter in het leven van dit land. Ga lekker door met ontwikkelen van ideeen, doe waar je goed in bent, verbaas je, geniet van alles om je heen en laat het ons weten op de manier waarmee we vertrouwd zijn geraakt.
    Groetnis út Jutryp

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Hallo Herma en Karst
    Wat jammer dat we niet op het feest van je vader konden zijn en zodoende jou gemist hebben. Herman vond het een geweldig kado dat jij er was met Doutzen.
    Wij blijven op de hoogte via de blog en via je ouders. Succes met alles daar.
    Hartelijk groet uit Wijchen
    Riet en Wil

    BeantwoordenVerwijderen